Keta Hakfodak Ba Ilustrasaun Polítika Sira Ne’e

 

Dili- Relasiona ho kazu Becora “ sunu Bandeira Fretilin” , “hau nudar membru povu no sidadaun Timor nian hakarak hateten deit katak ita nudar timoroan keta hakfodak ba ilustrasaun polítika sira ne’e tamba ema ne’ebé hela iha Timor durante Invasaun Indonésia hatene ona ilustrasaun polítika sira ne’e”.

Tenik Bisoko, iha nia servisu fatin, loron 22/06/2011.

Iha parte ida ne’e, hamosu provokasaun atu halo povu hakfodak no halai tan maibe povu la’os beik atu monu tan ba raikuak . Povu hatene ona saida maka diak no saida maka aat tamba ne’e husik povu maka deside nia hakarak tuir razaun no vizaun polítika ne’ebé partidu sira hato’o ba povu iha Nasional to’o Baze liu husi sira nia programa.

Iha parte seluk, hamosu provokasaun ne’e atu destroi relasaun no konfiansa povu ho lider politiku sira no lider ho lider sira. Ida ne’e sintoma moras politiku nia ne’ebé seidauk tasak. Ida ne’ebé halo ka sunu Bandeira ne’e karik nia la’os ema timoroan, se nia ema rai nain tenke hanoin uluk maka halo asaun la’os halo nara-naran deit.

“Ita tenke konsiente ba saida maka ita halo tamba bandeira ne’e objetu ida ne’ebé laiha liafuan ,ita mos tenke hanoin katak bandeira ne’e ema barak sosa ho ran , nia nega matebian sira nia ruin no ran, matebian sira sei husu no hare nia.”

Nia mos hateten tan katak bainhira timoroan ida konsiente ba nia asaun maka nia sei hatene resolve buat ida ne’ebé nia halo. Maibe bainhira nia ema hanesan “ cavalo mandado” tamba matan fuan naklosu ba ema nia sasan maka nia rasik sei tama ba raikuak. Hodi nia hahalok dun matak fali Partidu CNRT ne’e la’os tamba se nia ema militante CNRT nia la halo arbiru.

Doutrina CNRT hanorin atu respeita ema seluk nia direitu no iha demokrasia laran tenke respeita malu. Ema bo’ot sira hateten ida, ki’ik sira halo seluk, ida ne’e la’os doutrina demokrasia nia. Nia sunu bandeira ne’e nia rasik sunu nia an tamba viola doutrina demokrasia nia.

“Hau mos hakarak hateten tan katak timoroan ne’ebé lahatene polítika demokrasia nian lalika hatudu an tun sae deit tamba nia bele oho an rasik.” Dehan Bisoko.

Source: http://partidocnrt.com

MARIE SALVA XANANA? FRETILIN IHA ONA TAHU-LARAN, HAKARAK DADA TAN XANANA BA TAHU-LARAN?

Dili – TDF: Iha kampanhe “konsolidasaun” iha foho dala-barak ona Mari Alkatiri, tanba kilat musan laiha ona atu tiru CNRT no AMP, hakilar bebeik katak “FRETILIN mak sei hasai Maun Xanana hosi Tahu-Laran”. Será ke ne lós?

Fenómena foun ida né hatudo momos katak, Mari Alkatiri lakon ona kilat musan ka kartuz hodi ataka Xanana, CNRT ho AMP. Hatudo mos katak Fretilin radikal laiha ona argumentos hodi hatuun Xanana, tanba né uza fali Xanana hanesan "kartu As" ba sira nia propaganda polítika. De faktu, iha tinan 3 nia laran ikus, Mari, Arsenio Bano, Jose Manuel Fernandes ho sira seluk sempre ataka no insulta Xanana Gusmao, ate kea taka nia pessoal rasik.

Polítikamente, aktu ida né hanesan mos “kari rai-rahun” ba povu nia matan laran, tanba Mari  Alkatiri sempre konsidera povu né sei beik hela hanesan iha tinan 1975, no sira nia grupu hosi Mosambike (Maputo) mak matenek liu ema hotu. Mari Alkatiri mos konsidera Timor Oan hanesan instrumentu ida nebé bele uza hodi atinje nia objektivu polítiku, no tanba né la interesse se Timor Oan hatene ka lae? Ba nia naran katak nia iha “bargaining position” (posisi tawar) iha polítika mak importante liu.  Nia mos hatudo arrogansia no hatudo momos katak ba nia Fretilin Radikal lakon laiha buat ida, naran katak nia pozisaun hanesan Sekjen Fretilin Radikal la muda.

Salva Xanana?

Mari nia aktu nebé nia halo né hatudo deit preokupasaun no presipitasaun nebé Mari Alkatiri ho Fretilin radikal iha konaba sira nia futuru iha eleisaun 2012. Baze Fretilin radikal nian agora komessa naksobu no rahun tanba povu komessa lakon konfiansa ba Fretilin Mari. Povu mos bele distinge ona katak Fretilin Movimento Libertasaun 1975 la hanesan ho Fretilin Mari-Lu nebé buka atu hadau poder iha eleisoens.

Povu iha distrito tó baze fó fiar liu ba Xanana no hatene katak Xanana mak bele salva povu né dala ida tan hosi “eskravatura polítika” nebé Mari Alkatiri ho nia grupo Maputo mai halo hela ba Timor oan sira durante nia kaer ukun iha tinan hirak liu ba. Eskravatura politika katak, sira konsidera Timor Oan hanesan beik, no bele lohi tun sae no halo konforme nia hakarak.

Tanba ne mak Xanana sempre dehan katak Mari lalika koalia katak nia atu salva Xanana ne lalika fiar no bosok ten. Tanba Mari ho Fretilin Mari rasik iha ona tahu laran, oinsa mak bele lori salva fali Xanana? Justru sira mak sei lori fali Xanana ba tahu laran karik.

Tauk ho “lakon” ida né mos maka dudu Mari Alkatiri hodi koalia bebeik istória dehan bebeik katak Fretilin Mari-Lu mak luta mesak. Iha konsolidasaun iha Manleuana Sabado (25/06) liu ba, Xanana hatete katak, nia uluk membro Fretilin Libertasaun Nasional, laos membro Fretilin Mari-Lu ida foin harii iha 2000 hodi compete ba eleisaun geral. Xanana Gusmao ema nebé liderá luta 24 anos mos hatete katak luta ba ukun a’an Timor Oan hotu mak luta, laos ema ida ka grupo ida deit (Diario 27/06/2011), liu-liu Fretilin Mari.

Tanba né Mari buka lohi povu Timor oan  atu vota ba nia partidu nebé distorta tiha prinsipius Fretilin Movimento da Libertasaun nian (TDF).

Husi Amo Belo ba Xanana Gusmao

Amo Don Carlos Filipe Ximenes Belo la haluha ninia belun boot Xanana Gusmao nia tinan, ne'ebe haruka mos puisia ida atu haruka labarik ida atu lee iha ninia aniversariu, maibe la too de realisa tamba hau ata mos liur. Neduni makskui liu ona hau post deit blog ida nee.

ANIVERSÁRIO MAUN BOOT XANANA GUSMÃO

                        (20 DE Junho de 2011)

                        Lia Menon hosi Labarik Sira

            Maun Boot Xanana Gusmão: Uluk knana’in atan há’u husu deskulpa tan ba há’u labarik kiik ida, bolu ita boot, Primeiro Ministro Timor-Leste nian, Maun Boot.

Tebes duni, Ba ami labarik sira, Timor oan tomak, Ita boot ami nia Maun Boot, ami nia Aman, no ami nia Belun!

            Ohin, ita Boot nian Tinan. Ilha loron kmanek ida ne’e, hau lori Labarik tomak nian naran, hato’o PARABÉNS  ba Maun Boot Xanana Gusmão!

            Ami haksolok ho Maun Boot nia loron moris; ami agradese ba Aman Maromak, grasa moris nian! Ami hasa’e ba Lalaehan ami nia orasuan mukit, atu Na’in Maromak haraik nafatin isin diakno vida naruk  ba Maun Boot.

            Ami Labarik sira no Timor oan tomak, la haluah Maun Boot nia Kontribuisuan ba ita nia Pátria, Timor-Leste!

Maun Bootmak mak ami  nia Assuw’ain, ami nia Libertador, ami nia Prezidente da Repúblika ba dala uluk, ami nia Primeiro Ministro.

            Ami la halu’ha Maun Boot nia terus no susar atu lori Povu Timor Loro Sae ba Liberdade no Indepenensia.

 Maun Boot hetan susar no terus iha Ailaran, iha Kadeia Cipinag, iha Jakarta. Maibé Maromak tulun nafatin ita boot, hodi to’o ikus harii duni Nasaun ida, Nasaun Timor-Leste! Ho Maun Boot nia serbisu, Timor oan sira  bele hetan progressu, paz, justisa no liberdade.

            Tam ba ne’e, iha loron Maun Boot nia Tinan, ami hato’o Obrigado wain.

Ami Labarik sira hotu, hosi Loro sa’e to’o Loro monu, hosi Tasi mane no Tasi feto, sei hakotu lia katak ami sei estuda didiak, sei obedese inan no aman no professor sira,  sei banati tuir Maun boot nia hahalok, atu bele sai ema no sidaduan diak.

            Atan há’u sei la dada tan lia. Dala ida tan, hau hato’o PARABENS AD MULTOS ANNOS! Há’u husu ba Nai Maromak atu haraik ba Maun Boot vida naruk, isin diak,  no grasa wa’in ba ita Boot nia Família sira.

            Há’u nia liafuan to’o deit iha ne’e, obrigado barak ba Ita Boot nia atensaun.

            Porto, 20 de Junho de 2011.

CNRT Halo Konsolidasaun Iha Railako

CNRT Halo Konsolidasaun Iha Railako


Monday, 27 June 2011 08:55


CJITL Eleisaun, Partidu Kongresu Nasional Rekonstrusaun Timor Leste-CNRT halao Konsolidasaun hodi hametin estrutura Partidu nian iha Railako, Ermera.


Iha Sábdu 25/6, CNRT kontinua habelar no fahe infomasaun ba ninia militante no simpatizante sira iha Distritu Ermera Sub-distritu Railako.


Iha Subdistritu Railako iha suco sia (9) mak hanesan suco sama Lete, Railako Leten, Deleso, Matat, Titokoluli, Fatukero, Tarasu, Lehu,no aldeia hamutuk tolunulu resin rua(32).


Iha kosolidasaun ne’e Sekretáriu Jeral Partidu CNRT Dionísio Babo hateten katak Partidu CNRT la’os foin maka harii maibe CNRT liu husi prosesu ida naruk tebes no iha estrutura nia laran mesak ema veteranus deit.


“Partidu CNRT la’os foun ba imi sira maibe liu husi prosesu naruk ida maka ema barak tenke fakar ran, barak maka terus, tanis, ruin, no sira ne’ebé maka halibur a’an iha Partidu CNRT nia laran ema veteranus deit” dehan Dionisio Babo iha konsolidasaun ne’e.


Nia mos husu ba estrutura tomak iha baze tenke servisu maka’as liu tan atu bele habelar Partidu CNRT iha Railako, hodi nune’e bele manan absoluta.


Ita mos tenke mantein nafatin ho ita nia partidu hodi halao programa partidu nian lalika monu ba manobra politika sira ne’ebé maka agora dadaun lao iha ita nia le’et.

Sekretáriu Jeral Partidu CNRT ne’e mos apresia tebes ho governu nia programa hodi fó ajuda ba idozos no invalidu sira no hariikapital humanu ba juventude sira.(Domingos da Silva/CJITL)

FRETILIN RADIKAL: HALO PROPAGANDA BOSOK - JOGA KARAU

Dili - TDF: Horikalan (21/6) Mari Alkatiri ho Lu-Olo mossu iha TVTL hodi kondena ema nebe sunu Bandeira Fretilin nebe akontesse iha Bekora. Sira nain rua kondena assaun ne hodi dun-matak partido seluk, liu-liu CNRT ho Maun Boot Xanana Gusmão.

Rezultadu hosi sunu bandeira ne, militantes Fretilin Radikal lobuk ida tesik ba sunu ema inosente nia uma iha mota-sorin, no halo estargus ba ema nia kios, maske sira hatene katak, labarik ida lanu-todan mak sunu bandeira Fretilin nebe agora tara rebo-rebo hanesan na’an dendeng iha bairro hotu-hotu ne, nia aman ho inan militantes Fretilin radikal.

Ita la hakfodak tanba Mari Alkatiri ho Lu-Olo, hanesan bain-bain halo jogo kara, hatene katak sira mak halo jogo hodi buka simpatia, ka hodi hatuun partido seluk.

Buat nebe akontesse.

Iha loron 19 Fulan Junu Tinan 2011, iha aldeia Karau mate, Suco Becora, Sub Distritu Cristo Rei, akontesse buat nebe rezulta komunidade uma tolu (3), hetan estragus makaas no ema lakon buat barak.  Uma tolu ne’e nia nain no Material nebe hetan estragus mak hanesan:

1.      Sr. Jose Manuel do Rego.

Material nebe hetan estragus maka hanesan tuir mai ne:

1.      Sasan Kios quaze ema foti hotu

2.      Odamatan no janela ema sobu no baku a’at hotu,material nebe sira uja hodi estraga maka : Surik no fatuk.

3.      Jaleira ida hetan estragus ou tuda.

4.      Buli eletrik 1

5.      Nomos sasan dapur nian balu hetan estragus.

2.      Sr. Mozinha Maia.

Material nebe hetan estragus mak hanesan janela husi parte uma oin no sorin lo’os a’at hotu, hetan tuda husi grupu nebe asalta.

3.      Sr. Gaspar da Silva. Material nebe hetan estragus maka kalen iha dapur leten kuak no sasan dapur nian balu Informasaun seluk, tuir intrevista nebe ami hetan husi testemunha ba antes akontesemento ne, horas 15: 30 OTL,loron 20 Fulan Junu Tinan 2011 :

Testemunha (naran la temi) ida iha fatin ne, hatete katak antes akontesementu, iha Grupu ida mai husi Aldeia fatuk Francisco, Suco Camea,Sub Distritu Cristo Rei ba halo problema ho simpatizantes ASDT ho CNRT husi Aldeia Karau Mate. Testemunha ne mos dehan katak nia kuinese grupu ne’e tanba iha Grupu ne’e nia laran iha joven ida ho Naran Jose Amboy mai husi fatin nebe refere.

Grupu nebe mai halo problema taka hotu oin metin, uniku Jose Amboy maka testemunha ne’e kunhese ho diak tamba nia oin sai hela, ropa nebe Jose Amboy hatais maka kalsa badak ho ko’or metan, Jaket ko’or makerek (metan, mutin no mean) jaket nebe refere kompletu ho xapeo.

Grupu nebe hatete iha leten mai halo tiha problema ho joven sira iha husi Aldeia Karau mate iha oras ± 18 : 00 OTL. Akontesementu ne’e halo Joven sira husi Aldeia Karau Mate la simu, liu liu Joven ida ho konhesidu ho naran Maugunda tanba ne’e maka iha tempo neba kedas ± 18 : 30 /19:00 nia rasik diretamente ba hatun Bandeira Fretilin husi ai leten no sunu. Altura ne’e Maugunda mos lanu todan no lahatene se mak fo tua ba nia hemu.

Wainhira grupu husi Aldeia Fatuk Francisco hare katak Bandeira Fretilin nebe sira hasae, Maugunda sunu ona, maka Grupu husi Aldeia Fatun Francisco halo kedas asaun brutal hodi rezulta sasan sira nebe hatete ona iha leten.

Preciza investigasaun klean  ho JOGA KARAU

PNTL no Lideransa Lokal tun kedas no resolve ona maibe populasaun balu sei trauma.  Buat ida atu deskonfia, momento ne kedas, ema nain hat (4) hosi Luro-Mata mai ho taxi ho Samurai hotu, no polisia kaer tiha ona.

Tuir lolos, polisia tenki investiga jovem sira hosi mai buka problema iha aldeia Karau Mate hodi hare tanba sa mak Fretilin Radikal nia ema sira ne’e hakarak ba buka problema iha neba, depois tanba sa Maugunda lanu todan, no ba sunu bandeira. Buat sira ne hotu, Mari Alkatiri ho Lu-Olo hakarak subar hodi halakon sira nia salah. Francisco Branco rasik, deputado Fretilin radikal iha Bankada Parlamento, deklara katak problema sunu bandeira, bele halo instabilidade nasional, maske nia rasik hatene katak assunto ne'e Fretilin radikal nia ema mak provoka no halo rasik.

Misteriu ida ne’e so Komite Sentral Fretilin mak bele responde. Ita mos tenki hare katak iha tempo hanesan, Mari ho Lu-Olo, hatama sira nai kandidatura hanesan kandidatu úniku ba eleisaun Fretilin nian. Keta atu hado'ok tiha ema nai atensaun ba kandidatura uniku ne karik hodi “mengalihkan perhatian" (atensaun), hodi bele explora emosaun Fretilin Radikal nian karik, no haluhan tiha katak prosessu demokratiku iha Fretilin laiha?

Tanba sa mak, eam Fretilin radikal sira la barani hatama sira nia kandidatura seluk, alem de Mari ho Lu-Olo, maibe ema ida la koalia?


Tanba sa mak Fretilin Radikal la hare sira nia ema baku deputado Alberto (ASDT) nia uma rahun, Fretilin Radikal la halo kauza? no foti fali mak sunu bandeira?

Jogo Karau Fretilin ho Mari-Lu ne ema hotu hatene ona maibe Poilisia sei halo investigasaun klean liu tan hodi hare kazu ne nia hun. Durante ne, hanesan iha Watolari, Fretilin Radikal nia ema baku no ameasa ema CNRT ho partido seluk nian, maibe Fretilin radikal nunka halo kazu no hanoin deit hanesan buat normal.

Ita sei buka hatene saida mak sei akontesse ho propaganda bosokten sira ne hotu iha fim.

 

http://timordobenfurak.blogspot.com/2011/06/fretilin-radikal-halo-propaganda-bosok.html

Fiar Ba CNRT Ahi Sei Lakan Permante

Written by Domingos Silva - Wednesday, 22 June 2011

CJITL Eleisaun, Programa governu nian ne’ebe mak atu fornese ahi elektrisidade 24 oras ba Povu laos mai husi inisiativa konjuntu husi partidu hotu ne’ebe hamutuk iha Aliansa Maioria Parlamentar-AMP.

Tuir Prezidente Partidu CNRT Kay Rala Xanana Gumaõ katak programa elektrisidade ne’e nudar planu CNRT nian ne’ebe introduz iha Governu nia laran.

“Planu CNRT nianne’e agora dadaun governu prepara ona portu provizoriu ida iha hera hodi hatuun gerador foun ne’ebe mak atu mai” dehan Xanana Gusmaõ, domingu foin lalais ne’e.

Nia hatutan katak CNRT la hakfodak ba kritika oi-oin konaba AMP koruptor tanba AMP hamutuk mak lori povu ne’e moris hakmatek nia laran.(Domingos da Silva/CJITL)

Povu Ai Leba Fo Parabens Ba PM Xanana

Posting Husi : Josefa Parada

---

DILI –Segunda horseik (20/06), hanesan loron importante ba Permeiru Ministru Xanana Gusmao, hodi selebra ninia aniversariu ba dala 65.  Iha loron ne’e povu barak mak hato’o nia parabens ba PM liu-liu povu Ai Leba sira.

Tuir Marcelino Neno, povu ida ne’ebe servisu fa’an aifuan iha tasi ibun, Palacio Governu hateten, nia parte hato’o parabens ba PM no husu ba Maromak atu haraik vida naruk ba PM.
“Obrigado ba ita bot sira tanba, hakarak hato’o mos ami ai leba nia parabens ba PM Xanana, no hau atu dehan deit katak, parabens ba PM Xanana Gusmao ne’ebe halo tinan ba 65 ona no husu ba Aman Maromak atu haraik vida naruk ba PM Xanana atu nune’e bele lidera nafatin nasaun ne’e hodi tulun nia povu liu-liu tau matan mos ba ami aileba sira” dehan Marcelino iha palasiu governu, Segunda horseik (20/6).
Nune’e mos ho Filomena Maria, husu ba PM Xanana atu tau matan ba problema Estrada, be’e mos no eletrisidade ne’ebe sai hanesan problema bot ba povu liu-liu iha iha kapital Dili.
“Parabens, Parabens, no dala ida tan parabens ba PM no buat ne’ebe mak ami husu ba PM tau netik matan ba problema dezenvolvimentu iha ita nia nasaun, liu-liu problema Estrada, be’e mos no eletrisidade, ne’ebe mak halo povu iha capital Dili laran hirus no hakilar hela deit no smi tenke fo hanoin hela deit ba PM tanba PM Xanana nia tinan mos amenta ba dadaun” haktuir Filomena. Thomas Sanches